GLOBALISEERBARE EN VERTAALBARE TEKSTEN

Glokalisatie van pragmatische teksten

Voor het modern redigeren van een industrieel naslagwerk - bijvoorbeeld websites, technische documenten, reclamefolders, commerciële catalogi of marketingrapporten - moet er eerst rekening worden gehouden met twee onvermijdelijke kenmerken:
- hun globale dimensie;
- hun vertaalbaarheid.
De moderne teksten van de zogenaamd ‘pragmatische’ communicatie (dus met uitzondering van literaire en poëtische teksten) moeten worden geglobaliseerd. Hun inhoud en hun stijl moeten immers elke communicatiecode uitdrukkelijk formuleren (het nieuwe lezerspubliek is per definitie multicultureel) en elke cognitieve structuur moet in een context worden geplaatst (bijvoorbeeld, metaforen moeten omzichtig worden gebruikt).

Wat de vertaalbaarheid betreft, is het noodzakelijk dat de teksten zo worden opgesteld dat ze gemakkelijk in verschillende talen kunnen worden vertaald of aangepast. En dit hoewel het algemeen bekend is dat elke tekst in een doeltaal kan worden vertaald (de vertaalspecialisten noemen die eigenschap de ‘functie van de universalia’).

Inderdaad, een synthetische, duidelijke en ‘korte’ (d.w.z. met zinnen die niet langer zijn dan drie regels) tekst is gemakkelijker te vertalen in een tekst die even makkelijk te begrijpen is als het originele exemplaar.
En aangezien pragmatische teksten altijd zullen worden vertaald, zelfs in meerdere talen, zou er altijd veel zorg moeten worden gedragen voor het opstellen van de brontekst, des te meer omdat de kosten voor een professioneel gegronde herschrijving laag zijn. De besparingen tijdens de vertalingen en de eenzinnige duidelijkheid in elke zo gereconstrueerde taal belonen de verstandelijke inspanningen bij het opstellen en eventueel aanpassen van de teksten ruimschoots.